Terugblik najaarsexcursie naar Middelbeers en Oirschot

De najaarsexcursie op zaterdag 27 september 2025 was een succes, waar we met genoegen op terug kunnen kijken (hier vindt u het volledige programma). De organisatoren, te weten het blad ‘De Orgelvriend’, de afdeling Noord-Brabant van de Koninklijke Vereniging van Organisten en Kerkmusici (KVOK) en de Brabantse Orgelfederatie wisten er weer een boeiende dag van te maken.

Begonnen werd in het vijftiende-eeuwse kerkje te Middelbeers, waar een orgel staat, dat oogt als een kabinetorgel, maar het eigenlijk niet is. Het heeft drie en een half register, samengesteld van oud pijpwerk uit meerdere eeuwen. Nader onderzoek zal nog moeten uitwijzen waar de materialen van afkomstig zijn.

Eelco Kooiker en Evelien Wolting brachten een afwisselend programma, van hoog niveau. Eelco op orgel, Evelien op blokfluit. Een genot om naar te luisteren.

Vervolgens trokken we na de lunch naar Oirschot. Eerst bezochten we daar het Boterkerkje, zo genoemd omdat ze van 1664 tot 1779 in gebruik was als boterwaag. Het kerkje werd al in het begin van de twaalfde eeuw gebouwd. In het interieur bevindt zich een mooi instrument van Ludovicus De Backer uit 1751, dat onder adviseurschap van Henk Kooiker liefdevol werd gerestaureerd.

Het orgel is teruggebracht tot zijn oorspronkelijke staat en kreeg haar middentoonstemming terug. Dit betekende dat vrijwel al het pijpwerk moest worden verlengd. Henk gaf hierover tekst en uitleg en demonstreerde dit ook met een tweetal pijpen. Vervolgens bespeelde hij het orgel. Vermeldenswaard is verder dat de trapinrichting voor de windvoorziening nu elektrisch wordt aangedreven. Op deze wijze blijft er sprake van een ‘levendige wind’, samen met de twee spaanbalgen.

Naast literatuur speelde Henk ook in alle toonsoorten een aantal akkoorden. Zo klinken de toonsoorten C en D bijzonder zuiver, maar bijvoorbeeld C# is het niet om aan te horen. Men spreekt niet voor niets over de Wolfsquint, die inderdaad klonk als het valse gehuil van een wolf.

Daarna begaven we ons via de kermisgangers naar de Sint-Petrusbasiliek, waar we een leerzame en muzikale afsluiting van de zeer geslaagde dag hadden. Leerzaam, omdat titulair organist Gerard Hafkenscheid ons vanaf het gerestaureerde Smitsorgel opvallende registers liet horen en dr. Frans Jespers een interessante lezing verzorgde over de Smits orgels en haar bouwers en dat ondersteunde met mooi beeldmateriaal via maar liefst vier beeldschermen in de kerk. Maar ook muzikaal, want het afsluitende orgelconcert, gegeven door Tannie van Loon, was een meer dan waardige afsluiting van de excursie.

We hebben genoten! Dank aan alle organisatoren, met name aan Wim van der Ros, Wijtse Rodenburg en Henk Kooiker. Hartelijk dank ook aan de musici voor hun prachtige bijdragen. Een korte samenvatting van de excursie, in beeld en geluid, is op YouTube te vinden: klik hier

Tekst: Cor Roeleveld
Foto’s: Cor Roeleveld en Rens Swart
Film en montage: Cor Roeleveld