Zaltbommel

Grote of Sint Maartenskerk

 

Concerten

Meer informatie: http://www.muziekkringbommelerwaard.nl/

 

Het Wolfferts-Heijneman-orgel (1786-1796)

1786 Andries Wolfferts uit Rotterdam bouwt het orgel voor de Grote of Sint-Maartenskerk;
1796 oplevering en goedkeuring van het orgel na verbetering en uitbreiding door de Nijmeegse orgelbouwer A.F.G. Heijneman.
Omstreeks 1805 oplevering van het binnenwerk door Abraham Meere en de kas door de Haagse architect-beeldhouwer J. Nieuwenhuyzen: een front in Louis XVI-stijl op een door Toscaanse zuilen gedragen oxaal.
In de 19de eeuw is het orgel in onderhoud geweest bij achtereenvolgens de orgelbouwers A. Meere, C.F.A. Naber, N.A. Naber, K.M. van Puffelen en J.F. Witte.
Circa 1850 wordt de gelijkzwevende temperatuur aangebracht.
1905 diverse aanpassingen w.o. verhoging van de stemming van 415 Hz tot 435 Hz (of in 1945?)
1945/47 enkele provisorische aanpassingen door J. de Koff tijdens herstel na demontage in de oorlog.
1978 uitgebreid restauratierapport door orgeladviseur Klaas Bolt.
1982-1986 restauratie door Orgelbouwer Bas Blank uit Herwijnen met als belangrijkste werkzaamheden: herstel van de oorspronkelijke toonhoogte door het verlengen van de aangetaste pijpen, verbetering van de winddruk en andere technische aspecten en uiteraard herstel van de oorspronkelijke dispositie, met behoud van Naber's Viola di Gamba.
Sinds medio 90-er jaren is het orgel in onderhoud bij J.C. (Hans) van Rossum, Clavecimbel- & Orgelbouwer te Andel. Onlangs is de gelijkzwevende stemming aangepast in Neidhardt-stemming.

Het instrument kenmerkt zich door een ingetogen, niet scherp omlijnde labialenklank met sterk uitkomende stemmen - waaronder de tongwerken - mede ten dienste van de begeleiding van de gemeentezang. Het orgel is te typeren als classicistisch, in zekere zin reeds de 19de eeuw aankondigend, wanneer homofone en accoordmatige orkestrale klanken de voorkeur gaan genieten.


Dispositie
na de restauratie door Orgelbouwer Bas Blank in 1986:

Stemming a' = 415 Hz volgens Neidhardt-stemming

Hoofdmanuaal Rugpositief Bovenmanuaal Pedaal
C-f'''
Prestant 16'
Octaaf 8'
Bourdon 8'
Octaaf 4'
Fluyt 4'
Quint 3'
Octaaf 2'
Flageolet 2'
Sesquialter II
Mixtuur III-IV
Cornet V
Octaaf 4'
Fluyt 4' disc.
Trompet 16' bas/disc.
Trompet 8' bas/disc.
C-f'''
Prestant 8'
Bourdon 16'
Flautraver 8' disc.
Bourdon 8'
Octaaf 2'
Mixtuur III-IV bas/disc.
Flageolet 1'
Cornet IV disc.
Dulciaan 8'
Tremulant
C-f'''
Prestant 8' bas/disc.
Holpyp 8'
Gemshoorn 8'
Viola di Gamba 8' b/d
Fluyt 4'
Waldfluyt 2'
Carillon III disc.
Vox humana 8'
Fagot 8' bas/disc.

Tremulant
C-d'
Subbas 16'
Octaaf 8'
Octaaf 4'
Basuyn 16'
Trompet 8'

Clarino 4'
Koppelingen

HW/RW (b/d)

HW/BW (b/d)

     Ped/HW

Deze gegevens zijn ontleend aan 'Het orgel van de Grote of Sint-Maartenskerk te Zaltbommel', een uitgave van Stichting Sint Maarten te Zaltbommel, voorjaar 1986.

 

Reil koororgel

Het koororgel is gebouwd door Orgelmakerij Gebr. Reil uit Heerde. Het werd in 1984 geplaatst in het pas gerestaureerde koor van de kerk.

Manuaal I Manuaal II Pedaal
C-f'''
Holpijp 8'
Fluit 4'
Octaaf 2'
C-f'''
Quintadeen 8'
Fluit 4'
Sesquialter II
Tremulant
C-d'
gekoppeld aan Manuaal I of II


Meer informatie: http://www.muziekkringbommelerwaard.nl/