Someren, F.C.Smits-orgel (1857)

Het F.C.Smits-orgel (1857)

----

In 1857 leverde de orgelmaker F.C. Smits in de Sint-Lambertuskerk (de Waterstaatskerk op de Postel) in Someren een tweeklaviers orgel op voor 3275 gulden. Vanwege de kosten werden van de in totaal 26 stemmen 14 stemmen gereserveerd. Evenals bij veel andere orgels van Smits werd de kas vervaardigd door Joh.F. Beuijssen, schrijnwerker te Boxmeer voor het bedrag van 1967 gulden. Boven op de kas staan twee bazuin blazende engelen, voor het front links Cecilia met luit en rechts David met harp en daaronder twee musicerende engelen. In totaal kostte het orgel, inclusief het nieuwe oksaal en het vergulden, 5.700 gulden, waarvoor het kerkbestuur zelfs 4.500 gulden moest lenen! In 1872 werd het orgel door de firma Franssen uit Roermond uitgebreid met een Viola di Gamba.
In 1925 namen de parochianen hun nieuwe (huidige) kerkgebouw in gebruik, waarna het orgel door de Gebr. Vermeulen uit Weert in 1927 werd overgeplaatst. Zij plaatsten een nieuwe pneumatische kegellade voor het Onderpositief en verwijderden het vrije Pedaal en vervingen de drie spaanbalgen door een magazijnbalg. In 1963 werd het orgel door Vermeulen gerestaureerd en uitgebreid. Het kreeg een nieuwe moderne windvoorziening, een nieuw zelfstandig pedaal en voor het Onderpositief en Pedaal werden nieuwe mechanische laden vervaardigd. Op alle werken werden verende sleepsystemen aangebracht. Geheel naar de geest van die tijd werd de dispositie uitgebreid, waarbij voorbij gegaan werd aan de oorspronkelijke opzet van Smits. In 1994 werden ook door Vermeulen herstelwerkzaamheden uitgevoerd en nieuwe registerknoppen en opschriften in de stijl van Smits aangebracht.

De restauratie, onder advies van Rogér van Dijk, werd in 2009/2010 uitgevoerd door Verschueren Orgelbouw te Heythuysen. De klaviatuur werd hierbij gereconstrueerd, terwijl ook drie nieuwe spaanbalgen in Smits-factuur werden vervaardigd. Nieuwe eiken sleepladen werden gemaakt voor onderpositief en pedaal, terwijl de lade van het hoofdwerk en het historische Smits-pijpwerk werd gerestaureerd. De dispositie van de late 19e eeuw gold als uitgangspunt bij deze restauratie/reconstructie. Een deel van het pijpwerk uit 1963 is gebruikt, maar ook nieuw pijpwerk in Smits-factuur is bijgemaakt. Een aantal registers blijft gereserveerd.

Meer over de restauratie, klik hier.

Het onderpositief

Dispositie

Hoofdwerk (II,C-f³)	Onderpositief (I,C-f³)	Pedaal (C-d¹)
Prestant 8' Bourdon 16' Portunaal 8' D Fluit 4' Holpijp 8' Quint 3' Prestant 4' Octaaf 2' Mixtuur 3 sterk. Trompet 8' B/D Klairion 4'	Prestant 4' Viola di Gamba 8' Holpijp 8' Piccolo 2'	Bourdon 16' Prestant 8' Prestant 4'

--------

----

Fotos Wim ven der Ros