Oosterhout

Vredeskerk

Rulstraat 6---google.nl/maps

Van 14.00- 16.00 uur is de Vredeskerk open ter bezichtiging. Orgelliefhebbers kunnen dan ook als ze dat willen in groepjes de steile trap naar de orgelgalerij beklimmen om de uitbreiding van het Moreau-orgel te zien en te horen. We hebben geen programma, er zijn voldoende organisten aanwezig om het orgel te laten horen.

Concerten

Toegang gratis.

Zondag 29 april 2012
Aanvang 12.00 uur
Orgelconcert door Ulrike Heider (Zweden).

Programma

Ouverture
I. Kayser (1712-1771)

Fantasia in a- klein, BWV 561
J.S. Bach (1685-1750)

Ach wie nichtig, ach wie flüchtig
G. Böhm (1661-1733)

Opening
Ph. Glass (1937)

Sonata in C- groot
Ph. Pool (1709-1795)
(Allegro-Andante- Menuet 1,2)

Rondo
P. Askergren (1767-1818)

Ulrike Heider werd geboren in Erlangen (Duitsland) en studeerde orgel (bij Bert Matter en Hans van Nieuwkoop), kerkmuziek, koordirectie, orkestdirectie en ensemblezang-oude muziek aan de conservatoria in Arnhem, Zwolle en Tilburg. Haar orgelstudie sloot ze in 1989 af met het behalen van het diploma Uitvoerend Musicus.
Ze gaf concerten in Nederland, Duitsland, Oostenrijk, België, Zweden en Roemenië en maakte radio-opnamen in Nederland en Oostenrijk. In 1990 won ze de tweede prijs bij het Internationale Rijnstreek Orgelconcours te Nijmegen.

De Stad Nijmegen kende haar in 1992 de Aanmoedigingsprijs voor de Cultuur toe voor haar verdiensten als koordirigent.

In 1996 vestigde zich in Zweden, waar ze momenteel als kerkmusicus verbonden is aan de Hagakerk te Göteborg. Daarnaast is ze werkzaam als free-lance dirigent. Ze dirigeerde de eerste complete CD-opname van de Gertrudenmusik: een reconstructie van de meerkorige muziek zoals die ten gehore werd gebracht bij de ingebruikneming van de Gertrudenkapelle in Hamburg in 1607 (het Göteborg Baroque Arts Ensemble voert deze muziek uit rond het gereconstrueerde Noordduitse barokorgel in de Örgryte Nya kyrka in Göteborg). Sinds 2000 werd deze productie verschillende malen opgezet in Zweden, Duitsland en Italië.

In 1997 richtte ze de Schola Gothia op, een vocaal ensemble dat bestaat uit vier professionele zangeressen en dat zich gespecialiseerd heeft in Gregoriaans en vroege meerstemmigheid. Schola Gothia gaf concerten in verschillende Europese landen en trad o.m. op in Antwerpen (International Young Artist’s Presentation – Early Music 2000), Kyoto (7th World Choir Symposium 2005) en Guatamela (int. Koorfestival Enlace Coral 2006). Schola Gothia heeft vier CD’s opgenomen (Gaude Birgitta; Rubens Rosa, Gaudete in Domino, The Divine Mysterie).

 

 

De kerk

De kerk aan de Rulstraat werd gebouwd in 1810-1811. De bouw werd mogelijk gemaakt door financiële steun van koning Lodewijk Napoleon als vergoeding voor de teruggave van de Sint Jan aan de Rooms-katholieken. Deze Waterstaatskerk is gebouwd naar een ontwerp van Hermanus Huyser uit Breda in neoclassicistische stijl en heeft de vorm van een Grieks kruis. Hij werd in gebruik genomen op 10 maart 1811. De gebeeldhouwde renaissance preekstoel en de drie koperen kaarsenkronen zijn afkomstig van de Oosterhoutse Sint Jan. De oudste kaarsenkroon dateert uit 1609. In 1961 werd een begin gemaakt aan de restauratie van de kerk. Door de goedkope bouw in 1810 en achterstallig onderhoud door de geringe draagkracht van de Gemeente was de kerk tot verval gekomen. Op 25 mei 1963 werd de gerestaureerde kerk weer in gebruik genomen. De kerk heet sinds het begin van de jaren negentig van de vorige eeuw; 'Vredeskerk'.

 

 

Het Moreau-orgel (1753)

ooo

Van een RK schuurkerk in Oosterhout werd een Frans orgel overgenomen, gebouwd in 1753 door Jean François Moreau.
1810 overgeplaatst door C. van Oeckelen naar N.H. Kerk Oosterhout
1901 uitbreiding orgel door Maarschalkerweerd & zn
1971 restauratie en herstel orgel naar oorspronkelijke situatie door Gebr. Van Vulpen
2011 uitbreiding met 2 eigen pedaalstemmen door Pels & van Leeuwen

ooo

oo oHet klavier.

ooo

foto Jan-Sjoerd van der Vaart 2011
De situatie na de pedaaluitbreiding met twee eigen stemmen. rechts de kas met de eikenhouten pijpen en in het midden naast de orgelbank de zuil met de beide registerknoppen.

 

Dispositie

Manuaal C-c'''	Pedaal
Prestant 8’ Holpijp 8’ Octaaf 4’ Gedekt fluyt 4’ Nasat 2 2/3’ Octaaf 2’ Klynfluit 2’ Flageolet 1’ Sexqualter 2 st. Mixtuur 3 st. Cornet D 5 st. Trompet B/D 8’ Vox Humana 8’	Subbas 16' Bourdon 8'

Stemming: evenredig zwevend

Het Moreau-logo, dat verstopt is achter de muzieklessenaar.

 

Uitbreiding in 2011

door Jacomien Kramers

De orgelcommissie van de Protestantse Gemeente Oosterhout wil u graag op de hoogte brengen van het feit dat de voorgenomen uitbreiding van het Moreau-orgel in de Vredeskerk aan de Rulstraat te Oosterhout met een zelfstandig pedaal gerealiseerd is. Tijdens de viering van het 200-jarig bestaan van de Vredeskerk in het weekend van 24/25/26 februari 2011 is het uitgebreide orgel officieel in gebruik genomen.

----

Orgelmaker Pels & Van Leeuwen uit 's-Hertogenbosch heeft in de week voor de officiële ingebruikname hard gewerkt om het geheel klaar te krijgen. Uiteindelijk is er toch gekozen voor nieuwe eiken pijpen, verdeeld over de Subbas 16' en de Bourdon 8' die gemaakt zijn naar de mensuur van de bestaande pijpen in het monumentale orgel. 54 pijpen hebben een plaats gekregen tegen de westmuur van de Waterstaatskerk rondom een rozetvenster, gevat in een open eiken kast tegenover de speeltafel. De organist heeft links van de speeltafel naast de bank de bediening van de twee registers onder handbereik. Het pedaal is grondig gereviseerd, waarbij de stamtonen zijn opgehoogd. Het speelgemak is daardoor vergroot.

Het monumentale orgel uit 1753 heeft door het zelfstandig pedaal enorm aan waarde gewonnen, met name voor het ondersteunen van de gemeentezang en als concertinstrument. De leden van de Protestantse Gemeente te Oosterhout en diverse instanties/subsidiegevers hebben het mogelijk gemaakt om het benodigde bedrag bij elkaar te krijgen om tot dit resultaat te komen.

Meer op de website van de Protestantse Gemeente Oosterhout: klik hier

Voor de uitbreiding van het Moreau-orgel in de Vredeskerk aan de Rulstraat in Oosterhout werden op zaterdag 17 oktober 2009 twee subsidies met een totale waarde van € 3.000 toegekend aan het College van Kerkrentmeesters en de orgelcommissie. Tijdens de orgelexcursie van de Brabantse Orgelfederatie werden twee subsidies uitgereikt. Een cheque groot € 1.500 werd aan het College van Kerkrentmeesters en de orgelcommissie overhandigd namens het Prins Bernhard Cultuurfonds Noord-Brabant. Daarnaast ontvingen zij een cheque met dezelfde waarde uit het Tienkamp-Kuijten Fonds, dat ook door het Prins Bernhard Cultuurfonds wordt beheerd. Dit Tienkamp-Kuijten Fonds richt zich in het bijzonder op pijporgelprojecten in de provincie Noord-Brabant.

 

Muziek

Brabants Orgelrijkdom V 'Orgels in Oosterhout'
'BOF 200902'
Prijs € 8,50. Bestellen klik hier
Totale tijdsduur: 70 min.
klik hier voor een muziekfragment van deze CD organiste Jacomien Kramers-Rotman (opname 28 sept. 2009)
Georg Philipp Telemann (1681-1767): Fantasia in g 5.11

 

Het interieur van de kerk

De preekstoel en de koperen kronen zijn afkomstig uit de St.Jansbasiliek. Lodewijk Napoleon, koning van Holland, had daarover niets bepaald bij het teruggeven van de St.Jan aan de katholieken. Alleen het orgel mocht niet worden meegenomen naar de nieuwe protestantse kerk. Vandaar dat het Moreau-orgel in de kerk terecht kwam.

o
De fraaie renaissance preekstoel stamt uit 1574. In de centrale rondboognis staat Christus als Salvator mundi (redder van de wereld). In de overige vier nissen van de zeskantige kuip staan de vier evangelisten.

In de kerk hangen drie fraaie koperen kronen die uit de 17e eeuw stammen, de oudte uit 1629 en de jongste, hier afgebeeld, uit 1642.

De gebrandschilderde ramen ter weerszijden van de preekstoel zijn vervaardigd door Wuisman te Breda in 1944. Van links naar rechts de wapens van Oosterhout, Noord-Brabant, Nederland en het 'Woord Gods' met onder de wapenen versregels uit het Smeekschrift der edelen: IN ALLE DRUC EN ROU, BIET MALKANDER DE HANT, IN ALLES ZIJT GETROUW, GODS KERK EN 'T VADERLANT.

Fotografie en gegevens:

Jan-Sjoerd van der Vaart, Wim van der Ros, Wijtse Rodenburg