Eindhoven
(Strijp)Eindhoven
(Strijp)St.Trudokerk
Sint Trudokerk, Trudoplein, Eindhoven
Concerten
Geen concerten gepland.
De kerk
De parochie Strijp bestaat al zeer lang, evenals het dorp Strijp. De Trudo-parochie bezat reeds een kerkgebouw in het jaar 1402. Van 1648 tot 1798 was die kerk in het bezit van de gereformeerden en gedurende die 150 jaar behielpen de katholieken zich met een paar schuurkerken. De Trudokerk vindt u op het Trudoplein. Hij werd gebouwd in de jaren 1884-1887. In 1931 werd de kerk vergroot. In 1936 brandde zij goeddeels af, maar werd -alweer vergroot- herbouwd en kreeg toen tevens haar huidige toren. In 1944 werd zij getroffen door enkele bommen. Het duurde tot 1948 voor er begonnen kon worden met de herbouw en de kerk werd zoals ze nu nog is. Tot 1919 was de Trudokerk het enige kerkgebouw in Strijp.
De Trudokerk is op de gemeentelijke monumentenlijst geplaatst.
Zicht op de kerk vanaf het kerkhof.
Orgelgeschiedenis
De orgelgeschiedenis van de Sint Trudokerk kent markante momenten.
Het eerste orgel had 5 registers, oorspronkelijk geen pedaal, en was gebouwd door orgelbouwer F.C.Smits in 1866. Het werd in 1887 naar de nieuwe Trudo-kerk overgeplaatst. Dit kleine orgel (het staat nu in Mariahout) werd in 1922 vervangen door een nieuw groot pneumatisch orgel met twee klavieren en pedaal van de volgende generatie Smits. Dit orgel werd in 1936 door brand in de Trudokerk verwoest.
In 1937 werd een nieuw orgel van Verschueren uit Heythuysen feestelijk in gebruik genomen. Helaas was ook dit nieuwe orgel geen lang leven beschoren. Op 15 augustus 1944, kort voor de bevrijding van Eindhoven, trof een Amerikaanse bom het koor van de kerk, waardoor ook dit orgel werd verwoest.
Het orgel is in 1948 door Verschueren herbouwd waarbij enkele materialen van het oude orgel gebruikt konden worden. Op 12 juni 1949 werd het orgel weer in gebruik genomen.Het Verschueren-orgel (1948)
Het Trudo-orgel van 1949 biedt een combinatie van goede elementen uit de verschillende orgelstijlen waardoor er een veelzijdig repertoire op gespeeld kan worden, zowel uit de barok, de romantiek en de moderne tijd. In het gedenkboek van het 60-jarig bestaan van de firma Verschueren staat dat het Trudo-orgel 'bijzonder nobel van klank' is. Dit orgel wordt wel het kleine broertje van het orgel van de Cathrien genoemd, maar heeft toch zijn eigen karakter.
Het orgel heeft enkele opvallende details in de dispositie, zoals:
- de Baardpijp 16' op het Hoofdwerk;
- de Gemshoorn 8' en Blokfluit 4' op het Positief;
- de beide houten fluiten (8' en 4') op het Zwelwerk, waarvan de overblazende houten Dwarsfluit 4' een zogenaamde Wienerflöte is, een zeldzaam registertype in ons land;
- de Zachtbas 16' op het Pedaal, ontleend aan het Zwelwerk en die de mogelijkheid biedt dit werk adequaat zacht te begeleiden.
De dispositie:
Positief (II, C-c4) Zwelwerk (III, C-c4/c5) Pedaal (C-f1) Baardpyp 16'
Prestant 8'
Salicionaal 8'
Bourdon 8'
Prestant 4'
Gemshoorn 4'
Openkwint 2 2/3'
Mixtuur 4-7 st.
Trompet 8'Gemshoorn 8'
Roerfluit 8'
Kwintadeen 8'
Zingend
Principaal 4'
Blokfluit 4'
Flageolet 2'
Klein Mixtuur 3-4 st.
Sesquialter II
Kromhoorn 8'Gedekt 16'
Prestant 8'
Houtenfluit 8'
Spitsgamba 8'
Vox Caelestis 8'
Prestant 4'
Dwarsfluit 4'
Nazard 2 2/3'
Zwitsersche pyp 2'
Mixtuur 3-4 st.
Trompet Harm. 8'
Schalmei 8'Prestantbas 16'
Subbas 16'
Zachtbas 16' (tr)
Octaafbas 8'
Gedektbas 8'
Prestantbas 4'
Pedaalmixtuur 3 st.
Bazuin 16'
Trompet 8'Koppelingen I+II, I+III, I+I 4, I+II 16, I+II 4, I+III 16, I+III 4, II+III, II+II 16, III+III 16, III normaal af, III-III 4, P+I, P+II, P+III, P+P 4, P+III 4
twee vrije combinaties + oplosser
zeven vaste combinaties
automatisch pianopedaal vast + oplosser
automatisch pianopedaal met vrije instelling
tongwerken af + oplosser
zes tongwerk afstellers apart
generaalcrescendo
trede zwelkast
zes voetpistons voor de normale koppelingen
voetpiston generaal crescendo
De toestand van het orgel
In 1987 is een uitgevoerde restauratie (vooral ten gevolge van aantasting door houtworm) van groot belang geweest voor het behoud van het instrument. Deze restauratie is pas goed op gang gekomen nadat er zich een stichting gevormd had, die tot doel had met acties fondsen te werven. Dit fonds is nog steeds actief, zeker nu het weer nodig is tot restauratie over te gaan, omdat in 1987 een aantal zaken buiten beschouwing is gebleven die nu aandacht vragen.
De volgende gebreken zijn geconstateerd:
- Het dak en de achterwand van de Zwelkast vertonen veel kieren en de jaloezieën sluiten niet goed, waardoor de werking van de zwelkast niet optimaal is.
- Omdat het hoofdwerk en een deel van het pedaal in een zogenaamde open opstelling staan (zonder dak) vervuilt dit deel van het orgel relatief snel.
- Vooral in het hoofdwerk is vervuiling door vleermuizen zichtbaar.
- Aan de zwelkast en het binnenwerk van manuaal III is te zien dat er een behoorlijke lekkage heeft plaatsgevonden.
- Daarnaast is in het interieur van de speeltafel vervuiling door muizen zichtbaar.
- Sommige storingen duiden op problemen met de afdichting van de cancellen en/of de kegels bij de windladen van hoofdwerk, positief en pedaal.
- In de Zwelkastladen zijn er scheuren in de cancellen of in de registerkast of er zijn slecht functionerende registerventielen c.q. balgen.
- De motorkist verkeert in zeer slechte staat en is sterk door vocht aangetast.
- De membranen bij de windladen en de relais zijn in 1987 vervangen maar een integrale vernieuwing van de membranen is na 25 jaar zeker noodzakelijk.
- Bij de magazijnbalg zijn op de hoeken kleine lekkages zichtbaar; op termijn is het volledig opnieuw beleren van de balg noodzakelijk.
- Magneten en contacten van de tractuur zijn in 1987 niet gereviseerd en kunnen voor (incidentele) storingen zorgen.
Buiten deze gebreken is geconstateerd dat de rest van het orgel zoals het pijpwerk in goede staat verkeert. Dit betekent dat restauratie zeker de moeite waard is.
Eindhoven, 11 november 2007Op 3 juni 2007 bestond de St.Trudokerk 120 jaar. Dit heugelijke feit is op zondag 9 september 2007 met de nodige festiviteiten herdacht en gevierd. Tijdens deze festiviteiten was er een korenfestival met orgelconcert.
En bij dit laatste wringt de schoen.
Het St. Trudo-orgel is in maart 2006 door de Katholieke Klokken en Orgelraad (KKOR) beoordeeld. Dit is samengevat in een adviesrapport.
De belangrijkste conclusies in dit adviesrapport van de KKOR zijn het controleren van en waarnodig repareren van: motorkist, magazijnbalg, windladen, registerkasten, membranen en magneten, elektrisch systeem, houtwerk en pijpwerk.
De KKOR beschrijft in de begeleidingbrief het St. Trudo-orgel als volgt:
“Uw orgel is een dergelijke onderhoudsbeurt meer dan waard. Het is immers een veelzijdig muziekinstrument met artistieke kwaliteiten en bovendien een van de grootste orgels van de stad dat veelvuldig wordt gebruikt. Indien men nu zou besluiten om het orgel 'op te geven' betekent dat niet alleen het verlies van een voor de Nederlandse orgelbouw bijzonder instrument, maar ook dat de vroeger gepleegde restauratiewerkzaamheden maar beperkt zinvol zijn geweest.”
Op 16 januari 1985 is de stichting Orgelfonds St. Trudo Eindhoven, Strijp, opgericht.
Het doel van deze stichting is te komen tot een restauratie van het orgel van de St.Trudokerk en daarnaast het bevorderen van het cultureel gebruik van het orgel.
De kosten van de restauratie van het orgel zijn hoog en bedragen ongeveer € 50.000,-.
De stichting Orgelfonds probeert dit orgel te behouden en te herstellen in al zijn glorie en verwacht dit binnen 2 jaar te verwezenlijken. De parochie, de stichting Orgelfonds en het bisdom kunnen deze hoge kosten niet zelf opbrengen. De komende tijd worden dan ook leuke acties rond het orgel opgezet, gericht op het onder de aandacht brengen van de restauratie van het orgel en het werven van sponsors voor de hoogst noodzakelijke financiële steun. Zo was het orgel tijdens het open kerkweekend op 8 september te beluisteren en op 9 september was er een korenfestival waarbij ook het orgel een belangrijke rol had.
Met Kerstmis is er een feestelijk concert, waarbij de medewerking van bekende Eindhovense organisten gevraagd wordt. Ook zijn er plannen voor een CD / DVD opname.
Ik verheug mij op uw aanwezigheid bij de activiteiten en hoop dat u onze acties wilt steunen met een financiële bijdrage. Dit laatste zal onze zware financiële last helpen te verlichten. U kunt uw eventuele bijdrage overmaken op Giro rekeningnummer 308 1408 ten name van Stichting Orgelfonds St. Trudo, Eindhoven.
namens stichting Orgelfonds St. Trudo
Willy Verhagen, voorzitter.
De adviseur geeft aan: "Uw orgel is een dergelijke onderhoudsbeurt meer dan waard. Het is immers een veelzijdig muziekinstrument met artistieke kwaliteiten en bovendien een van de grootste orgels van de stad dat veelvuldig wordt gebruikt. Indien men nu zou besluiten om het orgel 'op te geven' betekent dat niet alleen het verlies van een voor de Nederlandse orgelbouw bijzonder instrument, maar ook dat de vroeger gepleegde restauratiewerkzaamheden maar beperkt zinvol zijn geweest. Indien men de kosten van de restauratie afzet tegen de bedragen die voor een nieuw orgel van dergelijke omvang noodzakelijk zijn, kunt u met het huidige orgel nog tot in lengte van jaren 'vooruit'."Inmiddels is het restauratieplan verzonden aan een drietal orgelbouwers en zijn offertes door hen uitgebracht. De betrokken adviseur van de Katholieke Klokken en Orgel Raad (KKOR) heeft deze offertes beoordeeld. Diverse stichtingen zijn aangeschreven voor financiele steun. Daaraan kan nu een financieel plan voorgelegd worden. Na de fondsenwerving kan de opdracht voor de restauratie gegund worden.
Ook is met de gemeente Eindhoven gesproken over subsidiemogelijkheden. De gemeente heeft ter ondersteuning van de subsidieaanvraag verzocht een kalender te maken van voorgenomen concerten ter promotie van het orgel. Na het succesvolle en goed bezochte concert vorig jaar door organist Eric Koevoets met het vrouwenkoor La Confiance, is de stichting orgelfonds Sint Trudo hier thans volop mee bezig.
Stichting Orgelfonds St. Trudo
Secretaris Dhr. Dirk Moree
p/a Ekkerstraat 67
5616 SN EINDHOVEN
Giro rekeningnummer 308 1408
