's-Hertogenbosch
Grote Kerk (voormalige Nederlands Hervormde Kerk),
Kerkstraat 20, --- google.nl/maps
De Grote Kerk hier rechtsonder te zien, vlak bij de Markt van 's-Hertogenbosch.
In de beginperiode van de stad stond op deze plaats het eerste Grootziekengasthuis. Na verhuizing van het gasthuis werd in 1523 de gasthuiskapel vervangen door een nieuwe kapel: de St. Annakapel. Van 1610 tot 1819 deed deze kapel dienst als Waalse kerk. Na de teruggave van de St.Janskathedraal aan de katholieken in 1811, gebruikte de hervormde gemeente deze Annakapel als kerk. In 1819 werd de Annakapel gesloopd om plaats te maken voor de huidige kerk, die in 1820-1821 gebouwd is in neo-classicistische stijl met een kruisvorm. Kenmerkend zijn de grote halve boog ramen die een fraaie lichtinval geven. De preekstoel, de orgelzolder en de tribune zijnuit 1821, het orgel is van 1831. De kerk wordt nu door de gezamenlijke protestantse geloofsgemeenschappen gebruikt.
Concerten
Na meer dan 45 jaar met enthousiasme en kunde het Bätz orgel van de Grote Kerk
bespeeld te hebben, neemt Jacques van den Dool afscheid als organist van de Protestantse
Gemeente in ‘s-Hertogenbosch.
Tevens wijzen wij u erop dat het op dinsdag 15 november 2011 precies 180 jaar geleden is dat het
Bätz-orgel in de Grote Kerk in gebruik werd genomen. Ter gelegenheid daarvan geeft Jacques van
den Dool op deze avond om 20.00u een orgelconcert.
Het Bätz-orgel (1831)
Op 23 maart 1829 vraagt Bätz toestemming om het instrument in zijn geheel op te bouwen in de Janskerk te Utrecht, zodat het werk nog onder het oog van de meester tot stand kan komen, omdat hij ook in Utrecht aan het werk was in de Domkerk. Van 1830 tot 1831 wordt vanwege ziekte en bedrijfsperikelen binnen de firma Bätz een en ander uitgesteld; pas op 1 juni 1931 komt Bätz om het orgel te monteren, te intoneren en te stemmen. In dat zelfde jaar wordt een lovend keuringsrapport verkregen van D. en W.H. Brachthuyzer (organisten van de Nieuwe Kerk te Amsterdam). Om de orgelgalerij beter te stutten werden, geheel in de stijl van de kerk, Dorische zuilen aangebracht; neo-classicisme bij uitstek! Het heeft een loos rugpositief, waarin een partiturenkast is ondergebracht, omdat het orgel boven de preekstoel is opgesteld. De predikant wenste geen direct geluid boven zijn hoofd... In 1910 volgt een reparatie en een registerwijziging door A.Standaart: de woudfluit 2' van het bovenwerk wordt vervangen door een vox céleste, geheel volgens de toen geldende trend. Bovendien wordt een blaasbalg vernieuwd. In 1966 voert Flentrop Orgelbouw uit Zaandam een algehele restauratie uit. De vox céleste wordt weer vervangen door een woudfluit 2' en wel als een natuurgetrouwe kopie van de woudfluit van het Bätzorgel in de Ronde Lutherse Kerk te Amsterdam, thans de Sonesta Koepelzaal. Op 12 mei 1966 werd het instrument weer in gebruik genomen met een concert door Albert de Klerk. Momenteel is het orgel in onderhoud bij Pels en van Leeuwen te 's-Hertogenbosch.
De dispositie
Bovenwerk Pedaal Koppelingen Bourdon 16'
Prestant 8'
Holpijp 8'
Octaaf 4'
Gemshoorn 4
Quint 3'
Octaaf 2'
Mixtuur III-VI sterk
Scherp III-IV sterk
Cornet V sterk
Trompet 8'Prestant 8'
Roerfluit 8'
Quintadeen 8'
Viola di Gamba 8'
Prestant 4'
Fluit 4'
Woudfluit 2'
Dulciaan 8'
Tremulant
Subbas 16'
Octaaf 8'
Octaaf 4'
Bazuin 16'
Trompet 8'Manuaalkoppel B/D
Pedaal - Hoofdwerk
Sinds 1966 is Jacques van den Dool cantor-organist van de Grote Kerk der Hervormden te 's-Hertogenbosch.
