's-Hertogenbosch
Kapel van het Jeroen Bosch Ziekenhuis
Henri Dunantstraat 1
5223 GZ s-Hertogenbosch
De ingang naar de kapel bevindt zich aan de linkerkant halverwege de boulevard in het hart van het ziekenhuis.
De kapel
De kapel is een ontwerp van EGM architecten Johanna Kamunen en Bas Molenaar, hoogleraar Bouw Gezondheidszorg TU Eindhoven.
Zijn visie op het ontwerp verwoordt hij als volgt:
"De Finse architecte Johanna Kamunen die samen met mij indertijd het ontwerp voor de nieuwe kapel van het ziekenhuis heeft gemaakt, heeft duidelijk gekozen voor een plastische vorm die contrasteert met zijn omgeving. Waar het ziekenhuis bestaat uit een aantal vierkante vormen, heeft de kapel een organische vorm. Het is duidelijk een sacrale vorm, die doet denken aan een omarming. De kapel moet een plaats van troost zijn voor een ieder die een moment van bezinning en reflectie zoekt."
Meer info: klik hier.
![]()
Het Pels & Van Leeuwen-orgel (2012)
![]()
Dankzij particulier initiatief kon bij het Jeroen Bosch Ziekenhuis een nieuwe kapel worden gebouwd. De Stichting Vrienden van de Kapel wist de hiervoor benodigde 2 miljoen euro met fondswerving te vergaren. In die nieuwe prachtige kapel kon dankzij een genereuze schenking een nieuw orgel worden gebouwd door de Orgelbouwers Pels & Van Leeuwen, gevestigd te s-Hertogenbosch. Als adviseur bij de bouw van dit orgel is betrokken
Jacques van den Dool, die ook het dispositie-ontwerp verzorgde. Het Hoofdwerk is klassiek van opzet dat samenleeft met een romantisch Positief in zwelkast en een neutraal Pedaal.
Adviseur en bouwer lieten zich inspireren door de Nederlandse orgelbouw omstreeks het midden van de 19e eeuw. Peter van Rumpt, directeur van Pels & Van Leeuwen zegt: Het orgel is speciaal ontworpen voor de fraaie architectuur van de kapel van dit ziekenhuis. Bij het ontwerp van het front zochten wij naar een beeld dat een harmoniërende plaats zou kunnen vinden in de ruimte tussen de zware rotspartij en de uitdagende dak -en plafondconstructie, zonder direct aan deze zeer specifiek gevormde elementen vorm te ontlenen. De frontpijpen zijn opgesteld in los van elkaar geordende bundels die vrij van het meubel gedragen worden door stalactietachtige consoles. De houten pedaalpijpen zijn aan de linkerzijde in een meer vrije opstelling geplaatst. De klaviatuur is aan de voorzijde aangebracht. Het geheel oogt hierdoor licht, doorzichtig en speels en resulteert in een sterk verticaal en opwaarts werkend lijnenspel. In de klank van het orgel is een oriëntatie herkenbaar op het werk van Jonathan Bätz in de Grote Kerk te s-Hertogenbosch (1831). Totaal telt het orgel 968 pijpen.
---
Dispositie
Hoofdwerk (II) C-g''' Zwelwerk (I) C-f''' Pedaal C-f' Prestant 8 vt
Bourdon 8 vt
Quintadeen 8 vt
Fluit travers 8 vt D
Octaaf 4 vt
Nasard 3 vt
Octaaf 2 vt ¹)
Mixtuur 3 - 4 st
Terts 1 3/5 vt
TremulantRoerfluit 8 vt
Viool de Gambe 8 vt ²)
Fluit harmoniek 4 vt
Salicionaal 4 vt
Gemshoorn 2 vt
Kromhoorn 8 vt B/D
TremulantSubbas 16 vt
Violon 8 vt
Octaaf 4 vt
Overige registers
Nachtegaal
KlokjesKoppels
H.W. + Z.W.
Ped. + H.W.
Ped. + Z.W.Bijzonderheden:
¹) uit halfopen stand Mixtuur
²) C-H uit Roerfluit
Tremulant H.W. in Dom Bédos-factuur
Tremulant Z.W. in Pels & Van Leeuwen-factuur
Het hoofdwerk tijdens de opbouw.
Fotos: Wim van der Ros, Wijtse Rodenburg, Pels & Van Leeuwen.
Concerten
Aanmelden voor elk concert!
Aanvang steeds 15.00 uur.
Toegang vrij met vrije gave.
In de kapel is plaats voor circa 75 personen. Patiënten hebben altijd voorrang. Aanmelden via het aanmeldformulier op de site van het ziekenhuis: klik hier. Wanneer u zich vóór de dinsdag voorafgaande aan een concert heeft aangemeld en geen bericht heeft ontvangen, dat de kapel vol is, bent u verzekerd van een plaats. Komt u zonder reservering kunt u worden toegelaten als er 10 minuten voor aanvang nog plaatsen vrij zijn. Bij orgelconcerten is dit meestal het geval. De concerten zijn gratis toegankelijk. Wel wordt na afloop een vrijwillige bijdrage gevraagd.
Zaterdag 18 november 2012
Thema “Glans en Glorie”: sopraan Daniëlle Sluijmers en organistJacques van den Dool
Toelichting op het programma
In het programma vanmiddag staat het nieuwe Pels en van Leeuwen orgel in de kapel centraal. Geen ander instrument kent zoveel verschillende klankkleuren als een orgel. In klank laat het horen wat ook Marius de Leeuw’s imposante glas-in-lood werk in de kapel verbeeldt: de aarde als rijke,
veelkleurige schepping. Jacques van de Dool is als organist-adviseur nauw betrokken geweest bij ontwerp en bouw van het nieuwe orgel in de Kapel. Met dit programma wil hij het orgel in zijn volle pracht laten klinken. Centraal staat de Franse barok, een stijl die ook het werk van de Nederlandse
componisten zoals Hendrik Andriessen beïnvloed heeft. De vocale werken vertellen een verhaal van vreugde en liefde. Sopraan Daniëlle Sluijmers voegt haar eigen klank toe aan die van het orgel. Dan pas is het echt af, tenminste volgens psalm 8, vanmiddag te horen in een zetting van C. Huygens.
De mens, ‘gekroond met glans en glorie’, maakt de schepping compleet.
Programma concert
Ballet in e (orgel) Johann Adam Reincken (1623-1722)
• Thema en 11 variaties
Twee psalmen (zang en orgel) Constantijn Huijgens (1596-1687)
• Psalmus VII / VIII
• Psalmus XXIX / XXX
Suite e mineur (orgel) Jacques Boyvoir (1649-1706)
“Laudate Dominum”(zang en orgel) Wolfgang Amadeus Mozart (1756-1791)
Offertoire (orgel) Guillaume Lasceux (1740- 1831)
• Uit Symphonie Concertante
“Magna res est amor”(zang en orgel) Hendrik Andriessen (1892-1981)
Improvisatie
• Stem en orgel op een oude Spaanse tekst
“O Nederland let op uw saeck” Jacques van den Dool (1942)
• 5 versetten gezongen
• 5 variaties met finale
Daniëlle Sluijmers (1974) uit ’s-Hertogenbosch studeerde zang aan de Hogeschool voor de Kunsten in Utrecht. Sinds 2008 legt Daniëlle zich ook toe
op vocale improvisaties. In 2010 maakte ze haar debuut als improviserend zangeres voor het project Zinnen beelden Vier momenten. Voor dit project maakte zij composities op gedichten. In 2011 heeft zij de opleiding Adem, Stem en Boventonen afgerond en zet nu haar studie Atem-Tonus-Ton voort in Duitsland. Haar zangpraktijk is in ’s-Hertogenbosch gevestigd. www.zangles-denbosch.nl
Zondag 20 januari 2013
Laurens de Man (’s-Hertogenbosch), orgel en Gerard Spronk (Boxtel), viool
Zondag 17 maart 2013
Jamie de Goei (Geldermalsen), orgel
Zondag 26 mei 2013
Bert Augustus, orgel en Blokfluitensemble Flûtes à Lek o.l.v. Els Althuizen
Zondag 21 juli 2013
Tommy van Doorn (Liempde), orgel
'Muziek in de kapel'
Serie kamermuziek- en orgelconcerten
Onder de noemer ‘Muziek in de Kapel’ organiseert de dienst Geestelijke Verzorging* samen met de kunstcommissie concerten in de Kapel. Afwisselend wordt een kamermuziek- of een orgelconcert georganiseerd. De orgelconcerten komen tot stand samen met de Brabantse Orgelfederatie. Zij dragen organisten voor die professionele orgelconcerten kunnen verzorgen in de Kapel. De kamermuziekconcerten komen tot stand samen met de Stichting Vrienden Kamermuziek ’s-Hertogenbosch.
* De dienst Geestelijke Verzorging biedt gesprek en ondersteuning aan de patiënten van het ziekenhuis en hun naasten. De geestelijk verzorgers zijn verantwoordelijk voor de activiteiten in de Kapel. Elke zondag is er een liturgische viering en maandelijks een concert op zondagmiddag. Een grote groep
vrijwilligers maakt het werk van de dienst mogelijk. Nieuwe vrijwilligers zijn welkom!
www.jbz.nl/geestelijkeverzorging