Boxtel

Sint-Petruskerk

Oude Kerkstraat te Boxtel (centrum, nabij de Markt).0000 maps.google

Concerten 2012

Aanvang steeds 20.15 uur, entree € 7,- Kerk open 19.55 uur.

Reserveren voor een concert is niet mogelijk en ook niet nodig. De Petruskerk biedt ruim voldoende zitplaatsen. De kerk is open ca. 20 minuten voor aanvang concert. Toegangsbewijzen zijn verkrijgbaar bij de ingang van de kerk.



Zondag 15 april
2012
Tommy van Doorn

Zondag 13 mei 2012
Kees van Houten

Zondag 24 juni 2012
Jan Willems

Zondag 19 augustus 2012
Henk Verhoef

Zondag 23 september 2012
Jan Verhoeven
(vaste organist Sint-Petruskerk te Boxtel)

Zondag 7 oktober 2012
Paul Houdijk


Het Smits-orgel (1842)

De historische St. Petruskerk te Boxtel, die onlangs een ingrijpende restauratie onderging, is rijk aan vele kunstschatten. Hiertoe behoort onder meer een monumentaal orgel, dat onder organisten een grote faam geniet en voor velen is het een wens om op dit instrument te spelen. Men tracht deze doelstelling te realiseren door het organiseren van een jaarlijkse reeks concerten, waaraan talrijke bekende organisten uit binnen- en buitenland hun medewerking verlenen. Ook worden regelmatig concerten opgeluisterd door andere instrumentalisten en vocalisten. Dit overigens al meer dan vijfendertig jaar, de eerste orgelconcerten werden gegeven in 1965. Bovendien werd in 1973 voor het eerst een concours voor amateurorganisten georganiseerd. Dit tweejaarlijks 'Zuidnederlands orgelconcours' was uniek in Nederland en een belangwekkend evenement in het Brabantse culturele leven. Ruim vijfendertig jaar orgelconcerten Ook de Boxtelse gemeenschap is met recht trots een dergelijk rijk bezit in haar midden te hebben, het orgel is het meer dan waard. De Stichting Kerkconcerten Boxtel stelt zich ten doel om dit prachtige orgel met al zijn klankrijkdom te promoten als een stukje Boxtelse cultuur.

Geschiedenis van het orgel
Het orgel in de St. Petruskerk te Boxtel is gebouwd in 1842 door de Reekse orgelbouwer Frans Smits. Smits was een autodidakt, die zich baseerde op publikaties over orgelbouw van van Heurn en Dom Bedos: informatie uit eerdere tijden, waarin de orgelbouw hoogtijdagen beleefde. Zo was Smits in de 19e eeuwse vervalperiode toch een unieke figuur die instrumenten van hoge kwaliteit kon bouwen. Zijn orgels hebben bijzondere eigenschappen, die de eigen signatuur van de meester tonen; zoals de kracht van de Trompetten in de laagte, de mooie ronde fluitklanken en het hoogste register, de Flagelet 1' als vervanger van de gebruikelijke Mixtuur. Smits ontwierp een orgel met drie manualen en pedaal. De registertrekkers voor het pedaal werden wel aangebracht, maar het pijpwerk niet. Ruim honderd jaar later vulde de fa. Adema & Schreurs het in met nieuw pijpmateriaal. De schitterende kas werd gemaakt door Willem van Eerden uit Boxtel. Het snijwerk is van de hand van Jan Frans van Hool (1812-1883). Merkwaardigerwijs bevat het orgel te Boxtel evenveel pijpen als het bouwjaar aangeeft, 1842!
In 1954 plaatste de firma Adema (geleid door H. Schreurs) de acht gereserveerde pedaalregisters. De Flûte Travers van het rugwerk opgeschoven en als Quint 3 herplaatst. De toonhoogte werd met een halve toon verhoogd door het pijpwerk in te korten.

Al in de 80er jaren van de vorige eeuw verkeerde het orgel in slechte staat. Er trad lekkage op in de windvoorziening en in de windladen als gevolg van de heteluchtverwarming. Voorts bleek de orgelkas te verzakken, hetgeen ernstige problemen veroorzaakte in de mechaniek. Na een lange voorbereidingsperiode kon de firma Verschueren uit Heythuysen in het najaar van 2004 beginnen met een omvangrijke restauratie. Windvoorziening, windladen, mechaniek en pijpwerk werden hersteld. Door al het pijpwerk te verlengen heeft het orgel weer zijn oorspronkelijke toonhoogte. De pedaalregisters werden geherintoneerd. De Flûte Travers werd in ere hersteld door het pijpwerk op de oorspronkelijke plaats terug te zetten. Jan Boogaarts, die zeer bekend is met het werk van het orgelmakersgeslacht Smits, trad op als adviseur. Namens de Rijksdienst voor Monumentenzorg was Rudi van Straten bij de restauratie betrokken.

De registers zijn verdeeld over drie klavieren en vrij pedaal.

Dispositie

Hoofdwerk C-f3 Rugwerk C-f3 Echowerk C-f3 Pedaal Koppelingen
Bourdon 16' B&D
Prestant 8'
Holpijp 8'
Prestant 4' B&D
Fluit 4'
Octaaf 2'
Mixtuur 3 st.
Cimbal 2 st.
Bombarde 16' B&D
Trompet 8' B&D
Prestant 8'
Holpijp 8'
Flûte travers 8' D
Prestant 4'
Roerfluit 4' B&D
Oktaaf 2'
Flageolet 2'
Musette 8' D
Klairon 4' B
Trompet 8' B&D
Roerfluit 8'
Echo holpijp 8'
Viola da Gamba 8'
Openfluit 4'
Veltfluit 2'
Sexquialter 2 st.
Vox humana 8'
Trompet 8'
Tremulant
Bourdon 16'
Prestant 8'
Gedekt 8'
Prestant 4'
Quint 3'
Pastorelle 2'
Trompet 8'
Trompet 16'
Rugwerk aan hoofdwerk.
Echowerk aan hoofdwerk.
Hoofdwerk aan pedaal.
Rugwerk aan pedaal.

grondtoon a1= 415 Hz.

Restauratie
Na de grondige restauratie werd het Smitsorgel op zondag 23 april 2006 weer in gebruik genomen. Tijdens een plechtige hoogmis werd het orgel ingezegend door bisschop Hurkmans. Het orgel ademt thans weer geheel de geest van F.C. Smits. Dankzij de zorgvuldige restauratie is het indrukwekkende klankbeeld, waarin grondtonigheid en helderheid op een subtiele manier met elkaar verweven zijn, ten volle waar te nemen. Adviseur van de restauratie, drs. Jan Bogaarts, schreef een boekje over de orgels in de Sint-Petruskerk. Het draagt de titel ‘SMITSORGEL in de Sint-Petruskerk Boxtel in volle glorie hersteld’ en is, zolang de voorraad nog strekt, gratis verkrijgbaar in de kerk, alsmede voor aanvang van concerten van Stichting Kerkconcerten Boxtel. Hetzelfde geldt voor de cd, opgenomen kort vóór aanvang restauratie.

 

Muziek op CD's

Het leek de restauratiecommissie de moeite waard om vóór de restauratie een CD-opname te maken, die weliswaar niet glad en gaaf is, maar wel een goede indruk geeft van de enorme klankrijkdom van dit imponerende orgel. Deze cd, met een speelduur van 76'59", kost slechts € 10,- en is onder meer te koop in boekhandel Elckerlijc op de Markt te Boxtel. Op de cd vertolkt vaste organist Jan Verhoeven werken van: Andriessen, De Arauxo, Bach, Daquin, Dupré, Guilmant, Lemmens, Mozart, Pasquini en Tournemire.

Jan Verhoeven aan het Smits-orgel.

organist Jan Verhoeven:
François Couperin (1668-1733), Offertoire uit Messe propre pour les convents de Réligieux et Réligieuses

 

Geluidsfragmenten op het Smits-orgel van de Petruskerk gespeeld door Willem Hörmann:

'Jesus meine Zuversicht'. J.S.Bach BWV 728,

'Fantasia in C'. J.S.Bach BWV 570,

'Jesus meine Zuversicht' J.Chr.Kellner.

 

Verschueren-orgel (1957)

foto Jan Verhoeven foto Wijtse Rodenburg

De Boxtelse Petruskerk is nog een tweede orgel rijk. In het transept staat nog een begeleidingsorgel, in 1957 voor het voormalige Ursulineklooster door Verschueren gebouwd.

Manuaal I Manuaal II Pedaal Koppelingen
Prestant 8'
Bourdon 8'
Oktaaf 4'
Koppelfluit 4'
Tolkaan 8'
Roerfluit 8'
Prestant 4'
Fluit 2'
Sexquialter
Basson-Hobo 8'
Subbas 16'
Gedekt 8'
Ged.fluit 4'

Ped + Man I
Ped + Man II

Ped + Man II 4'

Man I + Man II
Man I + Man II 16'
Man I + Man II 4'

3 vaste combinaties, 1 vrije combinatie, zwelkast. Manuaal omvang: C-f''', pedaal omvang C-f'.

 

Het kerkinterieur

beeld van de H.Petrus beeld van de H.Michael

 

 

Stichting kerkconcerten Boxtel


MELDT U AAN ALS DONATEUR / SPONSOR!
Bij een bijdrage, per kalenderjaar, vanaf minimaal € 30,- bent u donateur. Vanaf minimaal € 50,- per kalenderjaar mag u zich sponsor noemen.
Donateurs ontvangen 1, sponsors 2 passe-partout(s). Een passe-partout geeft voor één persoon recht op gratis toegang tot alle concerten in het desbetreffende kalenderjaar. Tevens ontvangt men het programmaboekje tijdig voor de datum van elk concert bij u thuisbezorgd.
Sponsors worden (tenzij zij te kennen geven zulks niet te wensen) met (bedrijfs-) naam vermeld op elk programma alsook op de folder welke elk jaar wordt gedrukt. (N.B.: passe-partouts gelden voor alle concerten in enig kalenderjaar, en worden slechts éénmalig verstrekt)

Uw, zeer gewaardeerde, bijdrage kunt u overmaken op het bankrekeningnummer, zoals hieronder vermeld.
Vermeldt U s.v.p. het jaar waarop uw bijdrage betrekking heeft.

De Stichting Kerkconcerten Boxtel ontvangt generlei subsidies. Concerten worden mogelijk gemaakt d.m.v. entreegelden, alsmede de bijdragen van donsateurs en sponsors. De Stichting heeft geen bezoldigde bestuursleden/medewerkers.

Stichting kerkconcerten Boxtel
Secr.: Händelstraat 27
5283 KM Boxtel
Tel.: 0411-673973
E-mail: ruudvannooijen(at)ziggo.nl

Kamer van Koophandel Oost-Brabant, Eindhoven nr. 41080853. Bankrelatie: Rabobank Boxtel
Rekeningnummer 10.88.05.808 t.n.v. penningmeester S.K.B., Vorsenpoel 91a, 5283 ZG Boxtel

Uitgebreide informatie over het Smits-orgel van Boxtel vindt u op: www.heemkundeboxtel.nl